|
Intelligentie is voor mij de kunst om te overleven. Hoe beter aangepast, des te beter overleeft iets en plant het zich voort. En wanneer een iets zich aanpast aan complexe situaties, durven we het al wat intelligent noemen. Om nog beter grip te krijgen op complexe situaties, was het voor onze voorouders nodig om te leren samenwerken. Om te jagen, of om de groep te beschermen. Deze samenwerking lukte beter bij zij die het efficiëntst konden communiceren, en die individuen hebben de achterblijvers weggeconcurreerd. In de volgende generaties hadden steeds die stammen welke het beste communiceerden, het evolutionaire voordeel en konden beter overleven. Stilaan, werd de rudimentaire communicatie complexer en nu noemen we dat 'taal'. Een cruciale stap in de ontwikkeling van taal, is het vertellen van verhalen. Toen men ging verhalen vertellen, was men in staat zich situaties voor te stellen die eerder waren gebeurd, of zouden kúnnen gebeuren. En men kon die voorstellingen met elkaar delen. Het nadenken nam vanaf daar een vlucht, en de volgende stap was dat men begon beelden en situaties te combineren in nieuwe, nuttige voorstellingen, zoals een betere hut die men kon bouwen, of betere wapens om mee te jagen. Dit is de constructieve eigenschap van taal. Klanken of woorden, die met hun bijbehorende betekenis kunnen gecombineerd worden tot samengestelde, complexe klanken en complexe betekenissen.
En daar zijn we nu. Onze taal en denken vormt de speerpunt van de evolutie. Ook al evolueren we als dier niet betekenisvol verder, onze mentale wereld evolueert daar verder waar het biologisch stokt. En we moeten hierbij beseffen, dat de evolutie honderden miljoenen jaren aan de gang is, terwijl wij mensen nog maar slechts een slordige 5000 generaties de aarde volkweken (een generatie is zo'n 25-30 jaar). En het zijn pas de laatste 150 generaties dat het ontwikkelen van ons denken en taal een vlucht heeft genomen en last but not least, we zijn nog maar 4 generaties in het technologische tijdperk beland. We staan feitelijk nog maar aan de startlijn...
Onze intelligentie is ontaardt van een overlevingskunst, tot een technologische samenleving die het overleven niet langer tot kunst verheft. Deelnemen is belangrijker dan overleven, zo lijkt het. Koop tot je crepeert, zoals een goede consument. We zijn op dit moment zo verschrikkelijk verdwaasd en verdwaald van onze overlevingsdrang, dat we betekenisloze levens leiden zonder uizicht, zonder die oerdrift, die intelligentie die ons zo lang heeft doen écht leven.
En dan kom ik binnen in de Dolle Mol. Ik zie mensen die proberen te ontsnappen aan dat betekenisloze leven in de consumptiemaatschappij, en sommigen denken misschien ook dat ze daadwerkelijk ontsnapt zijn. Helaas. Om die ketens af te werpen moet je jezelf terugtrekken in de natuur en van het land gaan leven, ofwel een grote revolutie bewerkstelligen die de consumptiemaatschappij en het kapitalisme omvormen naar .... iets anders. Wederom helaas. Die revolutie zal, naar mijn bescheiden inschattingsvermogen, nooit plaatsvinden. Immers, idealisme volstaat niet - het heeft geen macht tegenover het kapitalisme. Er is voor de vrijdenkenden denk ik wel een andere, bescheidener rol weggelegd: in opstand komen betekent ook de mensen wakker schoppen, aan de bel trekken, mistoestanden aan de kaak stellen, en zoveel mogelijk in beeld komen met ludieke acties die de aanschouwers aanzetten tot nadenken. En dat, beste vrienden, is iets waar ik mij achter kan scharen. Omdat ik inzie dat het de enige wapens zijn om mee tegen de bierkaai te vechten, en omdat het me enorm lollig lijkt. Daarom stel ik voor, dat er eens werk gemaakt wordt om zoveel mogelijk mensen die het bovenstaande onderschrijven, bijeen te verzamelen om regelmatig met ludieke acties in het nieuws te komen. Noteer mij alvast als kandidaat.
Het leven is absurd, even absurd echter als het leven afwijzen. We moeten dus aanvaarden dat het absurd is, en met deze kennis onszelf zo goed mogelijk bezig houden. Wat het ook is dat we plannen, elke dag brengt ons dichter bij de dood. In dat kleine raam van grofweg 30000 dagen moeten we zelf betekenis aan onze activiteiten toekennen, betekenis die ons motiveert om door te gaan. Want als we betekenis zoeken buiten onszelf, vinden we enkel romantische illusies. Een beetje opstandigheid past daar juist goed in, omdat opstand optreedt tegen de romantische illusies die de absurde werkelijkheid bedekken.
|
